20 września 2018

FAQ

Poniżej odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania oraz wyjaśnienia zgłaszanych uwag i zastrzeżeń. W celu uniknięcia wątpliwości wyjaśniamy, że każdorazowo gdy mowa jest o kredytobiorcach tekst odnosi się również do pożyczkobiorców i umów pożyczek walutowych/powiązanych z walutą obcą.

 

Spis treści:

1/ Co uzyskają kredytobiorcy w razie wygrania procesu sądowego?

2/ Czy musi dojść do kolejnego procesu sądowego ?

3/ Jaką rolę w przygotowaniu pozwu odegra pan dr Stanisław Jan Adamczyk?

4/ Dlaczego członkami grupy mogą być tylko konsumenci, którzy zawarli umowy we wskazanych datach?

5/ Z jakimi kosztami wiąże się proces sądowy?

6/ Z czego wynikają honoraria kancelarii ?

7/ Czy przystąpienie do postępowania grupowego będzie kolidować z innymi pozwami przeciwko bankom?

8/ Czy przystąpienie do pozwu przerywa bieg przedawnienia?

9/ Czy do postępowania przystąpić muszą wszyscy kredytobiorcy z danej umowy?

10/ Czy osoby mające wypowiedziane umowy kwalifikują się do postępowania?

11/ Dlaczego do postępowania przystąpić mogą jedynie konsumenci?

12/ Czy pozew dotyczy tylko kredytów powiązanych z CHF?

13/ Kto będzie przesłuchiwany w procesie sądowym ?

14/ Jakie są ogólne założenia pozwu?

15/ Z czego wynika roszczenie członków grupy?

16/ Z jakimi konkretnymi wydarzeniami grupa wiąże swoje roszczenie?

17/ Chcę przystąpić do postępowania grupowego. Proszę o wskazówki.

18/ Komentarz do treści artykułu w Gazecie Prawnej dotyczącego inicjatywy pozwu grupowego

spacer

1/ Co uzyskają kredytobiorcy w razie wygrania procesu sądowego?

Na wstępie należy zaznaczyć, że wyrok będzie skuteczny tylko pomiędzy pozwanym a członkami grupy. Tylko członkowie grupy uzyskają realną korzyść z  wygrania procesu sądowego.

W sprawie koncentrujemy się wyłącznie na ustaleniu odpowiedzialności Skarbu Państwa wobec członków grupy za szkodę wynikającą z zawarcia umów.

Proces sądowy dotyczyć może wyłącznie deliktu Skarbu Państwa identycznego i  wspólnego dla wszystkich członków grupy. Indywidualne okoliczności dotyczące na przykład wysokości szkody (wysokość poszczególnych roszczeń z konkretnych umów) nie będą w ogóle badane w postępowaniu grupowym.

Korzystny wyrok przesądzi o zasadzie odpowiedzialności – rozstrzygnie więc najważniejszą dla wszystkich zainteresowanych kwestię.

Zatem w kolejnym indywidualnym procesie sądowym nie będzie już stawiane pytanie o to, czy  ponosi odpowiedzialność wobec członka grupy, ale o to, ile wynosi roszczenie wynikające ze szkody spowodowanej przez . Innymi słowy – proces indywidualny będzie miał za zadanie odpowiedzieć na pytanie, ile pieniędzy  należy się kredytobiorcom. W celu szacunkowego wyliczenia szkody najprościej jest pomocniczo skorzystać z dostępnych kalkulatorów, które wyliczają roszczenia związane z tzw. odfrankowaniem kredytu. Można sformułować następujący wniosek – po przesądzeniu zasady odpowiedzialności szkoda będzie liczona jak suma strat wynikłych ze zmiany wartości kursu pary walutowej zastosowanej w danej umowie.

spacer

2/ Czy musi dojść do kolejnego procesu sądowego ?

Nie ma takiej konieczności. Realnym scenariuszem jest bowiem, że z powodu pozytywnego dla kredytobiorców zakończenia procesu sądowego albo nawet pod wpływem jego przebiegu (w którym mamy zamiar naświetlić wszystkie zaniedbania poszczególnych instytucji i ustalić przyczyny takiego stanu rzeczy),  może dojść do zawarcia ugód. Możliwe jest również, że w związku z ujawnieniem obciążających okoliczności, taki stan rzeczy zmotywuje do podjęcia inicjatywy ustawodawczej, dzięki której kredytobiorcy uzyskają realną pomoc. Będzie to uprawdopodobnione zwłaszcza wtedy, gdy grupa będzie składała się z dużej liczby osób. Waga takiego procesu zwróci bowiem uwagę wielu osób na cały problem i jego prawdziwe źródło.

Inicjatorzy postępowania dostrzegają również korzyści wizerunkowe związane z wykazaniem, że są w istocie poszkodowanymi, a nie – jak usiłują to przedstawiać niektóre media, pan Jerzy Bańka, niektórzy politycy i różne instytucje związane z bankami – winnymi sytuacji, w której się znaleźli. Należy również przyznać rację inicjatorom postępowania grupowego, że proces sądowy jest w praktyce jedyną szansą wezwania na świadków osób będących politykami albo osobami zarządzającymi różnymi instytucjami związanymi z chociażby z nadzorem finansowym i ochroną konsumentów w celu zadania im szczegółowych pytań.

Inicjatorzy grupy doszli do przekonania, że obecnie jest najlepszy czas na wszczęcie od dawna zapowiadanego postępowania grupowego.  Dysponujemy bowiem obszernym materiałem dowodowym i uzyskaliśmy wsparcie ze strony Najwyższej Izby Kontroli. Nikt nie ma już również złudzeń, że kredytobiorcy uzyskają od Skarbu Państwa dobrowolną, realną pomoc, tymczasem czas działa na naszą niekorzyść. Z każdym kolejnym  miesiącem i rokiem roszczenia kredytobiorców przedawniają się.

spacer

3/ Jaką rolę w przygotowaniu pozwu odegra pan dr Stanisław Jan Adamczyk?

Pan Stanisław Jan Adamczyk jest niezależnym ekspertem, który wykona ważne  ekspertyzy w celu wykorzystania ich w procesie sądowym.

spacer

4/ Dlaczego członkami grupy mogą być tylko konsumenci, którzy zawarli umowy we wskazanych datach?

Specyfika postępowania grupowego jest taka, że aby przekonać sąd o tym, iż sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu grupowym, należy w pozwie wskazać, że zarzucany pozwanemu Skarbowi Państwa delikt dotyczy niepodzielnie wszystkich członków grupy.  

Przyjęliśmy możliwie najbardziej szeroką, a równocześnie najbezpieczniejszą z punktu widzenia formalnych wymogów pozwu, grupę osób, która może wziąć udział w procesie.

Zadaniem powierzonym kancelarii było stworzenie takiej koncepcji pozwu, która uprawniałaby do wzięcia w nim udziału jak najszerszą grupę osób, przy równoczesnym ograniczeniu ryzyka odrzucenia pozwu.

Żądanie ustalenia odpowiedzialności pozwanego sformułowane zostanie po to, aby osoby poszkodowane w podobnych okolicznościach mogły wziąć udział w postępowaniu. Wydanie wyroku ustalającego ma na celu ustalenie odpowiedzialności pozwanego za określone zdarzenie/zdarzenia.

Przedmiotem postępowania grupowego przy żądaniu ustalenia są więc tyko okoliczności wspólne wszystkim członkom grupy, a nie okoliczności indywidualne” (postanowienie SN z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I CSK 533/14).

Dla oceny wystąpienia przedmiotowych warunków dopuszczalności postępowania grupowego decydujące znaczenie mają „tożsame lub jednakowe wobec wszystkich członków grupy okoliczności faktyczne składające się na podstawę odpowiedzialności, zaś charakter i rodzaj jednostkowych roszczeń  (…), ich wysokość czy wymagalność nie mają wpływu na tę ocenę, podobnie jak istnienie okoliczności faktycznych indywidualnych, właściwych dla pojedynczych lub niektórych członków grupy.” (postanowienie SN z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I CSK 533/14).

Okoliczność, że indywidualne roszczenia o zasądzenie, których późniejsze dochodzenie ma umożliwić wyrok ustalający, będą wymagały badania indywidualnych okoliczności faktycznych właściwych poszczególnym członkom grupy, nie ma znaczenia dla oceny przesłanki tożsamości czy jednorodzajowości roszczenia” (postanowienie SN z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I CSK 533/14).

Koniecznym jest więc, aby wobec wszystkich członków grupy występowały dokładnie takie same okoliczności świadczące o odpowiedzialności pozwanego.

Badanie dopuszczalności przyjęcia powództwa grupowego jest newralgicznym etapem postępowania. Kancelaria musi dochować staranności, aby zrobić wszystko, by pozytywnie przejść przez ten etap postępowania. Pewnym ułatwieniem jest już jednak fakt, że do chwili obecnej zapadło wiele korzystnych dla nas orzeczeń, w których sądy przedstawiły swoje stanowisko w tej kwestii. Kancelaria wszystkie te orzeczenia zna i powoła się na wnioski z  nich wynikające.

Proszę pamiętać o tym, że pozew powstanie dopiero po zawiązaniu grupy. Do tego czasu ustalenia dotyczące zakresu dat, z jakich pochodzić muszą umowy, mogą się zmienić, ale już teraz wiemy, że do procesu kwalifikować się będą z pewnością osoby, które zawarły umowy w okresie od 08.02.2006 r. do 30.11.2008 r. Jeżeli w drodze dalszej analizy dojdziemy do przekonania, iż w sposób  bezpieczny i spójny dla całej koncepcji możemy objąć postępowaniem również umowy z innych dat, to poinformujemy o takim stanie rzeczy.

spacer

5/ Z jakimi kosztami wiąże się proces sądowy?

Należy założyć, iż opłata sądowa wyniesie 100.000 zł. Jest to duża kwota pieniędzy, jednak w razie jej rozłożenia na grupę 1000 osób każdy członek grupy zapłaci 100 zł. Przy grupie 2000 osób opłata wyniosłaby 50 zł. Analogicznie, im grupa będzie większa, tym mniejsze będą również honoraria kancelarii.

Wychodzimy z założenia, że nie złożymy pozwu do czasu, dopóki do grupy nie przystąpi co najmniej  500 osób (500 wpłat).

W trakcie procesu sądowego pojawią się dodatkowe wydatki związane z obowiązkiem uiszczenia opłat sądowych od środków odwoławczych. W przypadku apelacji bądź ewentualnej skargi kasacyjnej każdorazowo opłatą sądową będzie kolejne 100.000 zł, dzielone na ilość członków grupy.

Dodatkowym wydatkiem będzie kaucja oraz ew. zaliczka na opinię biegłego sądowego/ biegłych sądowych. W sprawie niniejszej  będą to relatywnie niewielkie kwoty, odpowiadające mniej więcej kosztom opłaty sądowej od pozwu przypadającej na członka grupy.

W celu usprawnienia procesu sądowego stworzymy depozyt z przeznaczeniem na bieżące i przyszłe opłaty sądowe, zaliczki i kaucje, z którego pobierane będą udokumentowane wydatki na ten cel.

Środki na cel depozytu pobrane zostaną po ukonstytuowaniu grupy, wtedy gdy będziemy mieli jasność, że mamy co najmniej 500 członków (500 wpłat).

Jest jednak zupełnie prawdopodobne, że do grupy przystąpi co najmniej 1000 osób. Im więcej osób tym mniejsze opłaty i tym mniejsze honorarium.

spacer

6/ Z czego wynikają honoraria kancelarii ?

Z wielu dostępnych opracowań dotyczących charakterystyki i specyfiki postępowań grupowych proponujemy zapoznać się chociażby z następująca publikacją dostępną w Internecie:

(link: https://konsument.um.warszawa.pl/sites/konsument.um.warszawa.pl/files/pozwy_grupowe.pdf), na temat postępowań grupowych. Po zapoznaniu się z tym opracowaniem dowiedzą się Państwo, z jak wielkim nakładem pracy i środków wiąże się przygotowanie postępowania grupowego oraz jak złożona jest cała procedura.

Proszę również pamiętać o tym, że podane w cenniku kwoty honorarium są kwotami brutto. Od każdych zapłaconych kancelarii 100 zł urząd skarbowy pobiera 18,70 zł z tytułu podatku Vat oraz 15,40 zł podatku dochodowego. Pozostaje więc 65,90 zł.

Przy takiej skali postępowania konieczna jest stała dedykowana obsługa administracyjna oraz prawna (szacujemy, że w najtrudniejszych miesiącach będzie potrzeba stałej pracy co najmniej 5-7 osób). Potrzebna nam będzie również pomoc z branży IT. Należy uwzględnić również wydatki związane chociażby z kserowaniem i drukowaniem wielu tysięcy stron, wysyłaniem tysięcy listów, czy chociażby kosztem ekspertyz. W cenie pozostaje również stawiennictwo na rozprawach w trudnym, precedensowym procesie, wymagającym stałego zaangażowania.

Piszemy o tym dlatego, aby osoby dostrzegające rzekomo ogromne przychody kancelarii pamiętały o tym, że mamy do czynienia równocześnie z ogromnymi wydatkami i stałą pracą nad sprawą przez  kilka lat w precedensowej i złożonej sprawie.

Warto również zwrócić uwagę na cenniki innych postępowań grupowych. Bez trudu dostrzec można, że zaproponowane przez naszą kancelarię honoraria są stosunkowo niskie.

spacer

7/ Czy przystąpienie do postępowania grupowego będzie kolidować z innymi pozwami przeciwko bankom?

Nie ma żadnej kolizji ani przeciwskazań.

spacer

8/ Czy przystąpienie do pozwu przerywa bieg przedawnienia?

Przystąpienie do pozwu nie przerywa biegu przedawnienia. Po zawiązaniu się grupy co najmniej 500 osób kancelaria sporządzi wzór zawezwania do próby ugodowej, do wykorzystania dla członków grupy. W każdym zawezwaniu do próby ugodowej, poza bankiem, wskazywać można również Skarb Państwa. Wtedy za pomocą jednej opłaty sądowej dojdzie do przerwania biegu przedawnienia zarówno w stosunku do Skarbu Państwa, jak i w stosunku do banku.

spacer

9/ Czy do postępowania przystąpić muszą wszyscy kredytobiorcy z danej umowy?

Nie muszą, jednak jest to wskazane na potrzeby przyszłych rozliczeń. Proszę pamiętać, że ewentualny korzystny wyrok będzie skuteczny jedynie wobec członków grupy. Pobieramy jedną opłatę z tytułu honorarium dla wszystkich kredytobiorców z danej umowy.

spacer

10/ Czy osoby mające wypowiedziane umowy kwalifikują się do postępowania?

Dla tego postępowania nie ma znaczenia, czy umowa została wypowiedziana. Nie ma również znaczenia czy kredyt został spłacony i czy jest spłacany.

spacer

11/ Dlaczego do postępowania przystąpić mogą jedynie konsumenci?

Wynika to ze wspólnych dla wszystkich kredytobiorców założeń pozwu dotyczących deliktu Skarbu Państwa. Zarzucamy Skarbowi Państwa zaniechanie ustawowe oraz zaniedbania poszczególnych instytucji, których celem jest ochrona konsumentów.

spacer

12/ Czy pozew dotyczy tylko kredytów powiązanych z CHF?

Pozew dotyczy wszystkich umów powiązanych z walutą, nie związanych z działalnością zawodową/ gospodarczą.

spacer

13/ Kto będzie przesłuchiwany w procesie sądowym ?

Świadkami będą politycy i osoby zarządzające instytucjami takimi jak ZBP. Przesłuchamy osoby zarządzające i decyzyjne w bankach, w ówczesnym rządzie i instytucjach państwowych, których zadaniem była ochrona interesów konsumentów.

Czy świadkiem w procesie grupowym będzie:

-pan Premier Mateusz Morawiecki;

– pan Krzysztof Pietraszkiewicz/ cały zarząd  ZBP;

– osoby zarządzające bankami w Polsce w latach, których dotyczyć ma pozew?

Widzimy potrzebę i zarazem konieczność zgłoszenia dowodu z zeznań wszystkich wskazanych wyżej świadków oraz także wielu innych osób. Proszę jednak pamiętać, że z uwagi na dobro postępowania sądowego nie możemy na obecnym etapie ujawniać publicznie szczegółowych założeń mającego dopiero powstać pozwu.

spacer

14/ Jakie są ogólne założenia pozwu?

Pozew będzie dotyczył ustalenia odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę poniesioną przez członków grupy, wynikającą z zawarcia umowy kredytu objętej ryzykiem walutowym, a powstałą na skutek niezgodnych z prawem działań lub zaniechań jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa, przy wykonywaniu władzy publicznej.

spacer

15/ Z czego wynika roszczenie członków grupy?

Skarb Państwa ponosi wobec członków grupy odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną deliktem, w wyniku którego poszkodowani zostali członkowie grupy. Roszczenie strony powodowej dotyczy więc czynów niedozwolonych. Podstawami prawnymi roszczenia będą między innymi art. 417 i 4171 k.c.

Skarb Państwa pomimo obowiązku wdrożenia dyrektywy Rady 93/13 EWG (co miało nastąpić poprzez zapewnienie konsumentom realnej ochrony ich praw),  a także mimo pełnej wiedzy o wysokim ryzyku aprecjacji  walut obcych, dostępu do badań i analiz, jak i wielu ostrzeżeń wskazujących na realne ryzyko wystąpienia kryzysu gospodarczego, dostępu do badań wskazujących  na niestabilność walut, takich jak np. CHF względem PLN  oraz o występujących już w 2007 roku informacji o rozpoczęciu kryzysu gospodarczego, nie podejmował działań lub podejmował działania nieadekwatne lub nieodpowiednie, by uchronić konsumentów przed powstaniem szkody.

Doszło więc do wystąpienia wspólnego dla wszystkich przyszłych członków grupy deliktu władzy publicznej, z którego wynika szkoda członków grupy.

spacer

16/ Z jakimi konkretnymi wydarzeniami grupa wiąże swoje roszczenie?

Z przyczyn związanych ze strategią postępowania sądowego nie ujawnimy  szczegółów dotyczących uzasadnienia pozwu. Możemy jednak w tym zakresie odesłać Państwa do następujących dostępnych publicznie informacji:

1/ Informacji o wynikach kontroli  Najwyższej Izby Kontroli  z dnia 9 sierpnia 2018 roku (zwanej również „Raportem”), w szczególności do infografiki  nr 2, czy też informacji na stronach 55-57 tego Raportu. Raport formułuje przy tym szereg krytycznych wniosków, których adresatem są organy administracji publicznej. Treść Raportu w znacznej części musi znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu pozwu, ponieważ jest ona miażdżąca dla Skarbu Państwa.

2/ Częściowo również do dokumentów Białej Księgi kredytów frankowych w Polsce wydanej przez ZBP w marcu 2015 roku (podczas lektury doradzamy jednak ostrożność i krytyczną analizę przedstawianych tam wniosków),

3/ a także do konkurencyjnej Białej Księgi kredytów we frankach w Polsce, wydanej pod redakcją pana Tomasza Sadlika w 2015 roku, której współautorem jest również mec. Radosław Górski.

Dysponujemy ponadto  zebraną i wciąż uzupełnianą dokumentacją dotyczącą kredytów powiązanych z walutą. Będziemy również dysponować mającymi dopiero powstać (na etapie redakcji pozwu) analizami i opiniami pana dr. Stanisława Jana Adamczyka (Akademia Sporu Finansowego).

spacer

17/ Chcę przystąpić do postępowania grupowego. Proszę o wskazówki.

Instrukcja w kilku krokach:

– zgłoszenie swojego udziału w postępowaniu grupowym poprzez formularz dostępny na stronie: zjednoczenikreytobiorcy.pl;

– w odpowiedzi otrzymają Państwo dalsze instrukcje oraz dokumenty.

– po podpisaniu umowy należy wpłacić kwotę 300 zł brutto i odesłać do nas wymagane dokumenty;

– po zgromadzeniu minimalnej liczby uczestników i nadejściu wyznaczonego terminu przyjmowania zgłoszeń poinformujemy Państwa o obowiązku wpłaty depozytu na koszty sądowe, zaliczki, kaucje (którego wysokość odpowiadać będzie liczebności grupy)

– następnie przystąpimy do opracowywania pozwu według przyjętych założeń, zlecimy wykonanie ekspertyz;

– następnie złożony zostanie pozew grupowy.

spacer

18/ Komentarz do treści artykułu w Gazecie Prawnej dotyczącego inicjatywy pozwu grupowego

Na wstępie chcielibyśmy odnieść się do krytycznych komentarzy dotyczących zasadności postępowania grupowego, przedstawionych między innymi w prasie (link do artykułu tutaj). Są to w szczególności wypowiedzi mec. Tomasza Krawczyka  oraz Pana wiceprezesa ZBP Jerzego Bańki.

Nasz komentarz:

Nie  mamy złudzeń, że pan wiceprezes ZBP Jerzy Bańka każdą okazję, w której zostanie poproszony o wypowiedź dotyczącą kredytobiorców, wykorzysta w celu ich zdyskredytowania, przedstawienia w negatywnym świetle albo w celu przedstawienia negatywnej, kategorycznej opinii o zasadności ich roszczeń.

Z prawdopodobieństwem bliskim pewności możemy więc założyć, że każdy pozew kredytobiorców, zdaniem pana wiceprezesa Jerzego Bańki, jest pozbawiony podstaw z samej zasady, nawet jeżeli następnie  został uwzględniony przez sąd, a wyrok jest już prawomocny. I nie ma tutaj żadnego znaczenia, że pan Jerzy Bańka przed wyrażeniem opinii nie zapoznał się z aktami sprawy i w istocie nie ma pojęcia o tym, co komentuje.

Jednak od rzetelnych zawodowych prawników należy oczekiwać, że ci przed krytyczną wypowiedzią na temat zasadności pozwu przynajmniej spróbują zapoznać się z jego treścią albo zasięgną informacji od autorów pozwu.

Żaden z komentatorów wyrażających częściowo negatywne albo bardzo negatywne zdanie  o przedsięwzięciu nie miał dostępu do treści pozwu, materiału dowodowego, ani nie konsultował z nami założeń pozwu. Nie mając wiedzy merytorycznej, każdy z nich zdecydował się jednak na wypowiedź według zasady „nie wiem, więc się wypowiem.”  Krytyczne wypowiedzi wskazanych osób są więc co najmniej przedwczesne.

Rażąca jest również następująca wypowiedź pana wiceprezesa Jerzego Bańki: „Jestem skrajnie przeciwny poglądowi, który sprowadzałby się do tego, że instytucje państwowe powinny na siłę chronić obywateli przed zawieraniem umów, które chcą oni zawrzeć

Pan wiceprezes zdaje się zapominać, że w 2005 roku Pan Krzysztof Pietraszkiewicz (prezes ZBP) wyrażał poparcie dla wprowadzenia zakazu udzielania kredytów w walutach obcych w drodze regulacji wydanej przez Komisję Nadzoru Bankowego.  Za całkowitym zakazem udzielania kredytów w walutach wymienialnych opowiadały się wówczas również niektóre banki. Wiceprezes Jerzy Bańka jest więc skrajnie przeciwny również stanowisku ZBP wyrażonemu przez  prezesa Krzysztofa Pietraszkiewicza.